Καθηγητής Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Σχολή Χημικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος
Πολυτεχνείο Κρήτης
Πολυτεχνείο Κρήτης
Θεοχάρης Τσούτσος
- 1 Με τι ασχολείται η έρευνά σας;
-
Η έρευνά μου εστιάζει στη βιώσιμη ενέργεια, τις ασφαλείς και πράσινες πόλεις, με πολύ ευρύ φάσμα εφαρμογών: από τα ηλιακά θερμικά και φωτοβολταϊκά συστήματα, την αιολική ενέργεια (χερσαία και υπεράκτια) και τη βιομάζα/βιοντίζελ, μέχρι τον σχεδιασμό «λιμανιών μηδενικών εκπομπών», και τον βιώσιμο ενεργειακό σχεδιασμό νησιωτικών περιοχών και πόλεων όπως η Κρήτη. Παράλληλα, μεγάλο κομμάτι της δουλειάς μου αφορά την αξιολόγηση αυτών των τεχνολογιών με οικονομικά, περιβαλλοντικά, κοινωνικά και λειτουργικά κριτήρια —δηλαδή όχι μόνο αν μια λύση λειτουργεί τεχνικά, αλλά αν έχει νόημα οικονομικά και περιβαλλοντικά.
- 2 Γιατί είναι σημαντική;
-
Επειδή η μετάβαση σε ένα σύστημα χαμηλών εκπομπών δεν είναι πλέον επιλογή, είναι αναγκαιότητα — τόσο για την κλιματική κρίση όσο και για την ασφάλεια περιοχών όπως τα νησιά, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα καύσιμα. Η έρευνά μου προσπαθεί να δώσει εργαλεία και λύσεις που δεν μένουν σε θεωρητικό επίπεδο αλλά μπορούν πραγματικά να εφαρμοστούν από φορείς, βιομηχανίες και τοπικές κοινωνίες. Όταν δείχνεις σε έναν δήμο, ένα λιμάνι ή μια ξενοδοχειακή μονάδα πώς να μειώσει το ενεργειακό της αποτύπωμα με τρόπο οικονομικά βιώσιμο, βοηθάς να γίνει η βιωσιμότητα πράξη και όχι μόνο σύνθημα.
- 3 Tι σας ενέπνευσε να ακολουθήσετε αυτό το δρόμο;
-
Ξεκίνησα ως Χημικός Μηχανικός στο ΕΜΠ σε μια εποχή που το ζήτημα της ενέργειας ήταν ήδη στο επίκεντρο του παγκόσμιου προβληματισμού, μετά τις πετρελαϊκές κρίσεις. Η διδακτορική μου διατριβή πάνω στην αξιοποίηση λιγνοκυτταρινούχων υλικών για παραγωγή βιοαιθανόλης με έφερε νωρίς σε επαφή με την ιδέα ότι μπορούμε να αντλήσουμε ενέργεια με πιο βιώσιμο τρόπο. Αυτό που με ενέπνευσε περισσότερο, όμως, ήταν η ανάγκη να καταλάβω όχι μόνο πώς λειτουργεί μια τεχνολογία, αλλά και γιατί κάποιες καλές ιδέες δεν υιοθετούνται ποτέ στην πράξη.
- 4 Τι σας αρέσει περισσότερο στην έρευνα;
-
Μου αρέσει περισσότερο η στιγμή που μια ιδέα περνάει από το χαρτί στην πράξη — όταν μια μελέτη γίνεται πραγματικό έργο ή πολιτική. Επίσης μου αρέσει πολύ η διεπιστημονικότητα: κάθε πρόβλημα ενέργειας είναι ταυτόχρονα τεχνικό, οικονομικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό, οπότε δεν βαριέμαι ποτέ — πάντα υπάρχει μια νέα οπτική να εξετάσω. Και, φυσικά, η συνεργασία με νέους ερευνητές: βλέποντας εκατοντάδες φοιτητές να ολοκληρώνουν διδακτορικές, μεταπτυχιακές και διπλωματικές διατριβές υπό την καθοδήγησή μου, νιώθω ότι η έρευνα αυτή συνεχίζεται μέσα από αυτούς πολύ πέρα από τη δική μου καριέρα.
- 5 Τι συμβουλή θα δίνατε σε ένα παιδί που αγαπά την επιστήμη;
-
Θα του(της) έλεγα να μην φοβάται να συνδυάσει διαφορετικά πεδία γνώσης — η δική μου πορεία, από τη χημική μηχανική στα οικονομικά και έπειτα σε ένα ευρύ φάσμα των ΑΠΕ, μου έδειξε ότι οι πιο ενδιαφέρουσες λύσεις βρίσκονται συχνά στα σύνορα ανάμεσα σε επιστήμες. Θα τον προέτρεπα επίσης να μένει προσηλωμένος στην ουσία και όχι μόνο στη δημοσίευση: η επιστήμη έχει αξία όταν καταλήγει σε κάτι χρήσιμο για την κοινωνία και το περιβάλλον.
- 6 Fun fact: Πείτε μας κάτι που δεν γνωρίζουν πολλοί για εσάς
-
Λίγοι γνωρίζουν ότι, εκτός από Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ, είμαι και πτυχιούχος Οικονομολόγος (Νομική Σχολή Αθηνών)— έναν συνδυασμό που δεν είναι πολύ συνηθισμένος, αλλά που στάθηκε καθοριστικός στο να καταλάβω γιατί καλές τεχνολογίες δεν υιοθετούνται πάντα στην αγορά. Ένα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι έχω αξιολογήσει ερευνητικές προτάσεις και συνεργαστεί με φορείς από χώρες τόσο διαφορετικές όσο η Ελβετία, η Ρωσία, η Χιλή, η Αυστραλία και η Ν. Ζηλανδία — κάτι που δείχνει πόσο διεθνής και απρόβλεπτα δημιουργική μπορεί να γίνει μια ακαδημαϊκή διαδρομή που ξεκίνησε από τη μελέτη της βιοαιθανόλης στα τέλη της δεκαετίας του ’80.
